GARİP YASAKLARIN ÜLKESİ: SUUDİ ARABİSTAN KRALLIĞI-II

I Ülkeyi tamamen terk etmiş olmanın rahatlığıyla, karşıma İstanbul’un güzel manzarasını da alıp Suudi Arabistan hakkındaki yazıma kaldığım yerden devam ediyorum. İlk yazımda daha çok kadınlar üzerinden ülkede uygulanan yasakları anlatmıştım. Şimdi daha genel olarak bildiğim diğer yasakları anlatmaya çalışacağım.

1 )Sevgililer Günü (Happy Valentine’s Day)

A Saudi man buys red roses for his wife at a flower shop in Riyadh on the eve of Valentine's Day on February 13, 2009. The Western version of Valentine's Day -- lovers raining flowers, chocolates and toys, all with a red theme, on each other -- would be a challenge in Saudi Arabia at any time of the year. Strict Islamic religious rules keep men and women separate until they are married -- and marriages are usually arranged by their families. There is no taking a girlfriend out to a coffee shop or restaurant: the cafes and restaurants all have separate sections, one for single men and the other for women and families. AFP PHOTO/STR (Photo credit should read -/AFP/Getty Images)

Kökeni Roma Katolik Kilisesi’nin inanışına dayanan 14 Şubat Sevgililer Gününü kutlamak İslami gerekçelerden dolayı Suudi Arabistan’da yasak. 14 Şubat günü kırmızı gül satmak, üzerinde kalp bulunan eşyalar satmak, kırmızı giyinmek, bu güne özel kutlamalar yapmak yasak. Ama ben bir çok insanın evinde kutlayıp snapchatten paylaştığına tanık oldum. Eviniz sizin özel alanınız olduğundan kimse size müdahale edemiyor.

Bu yasağı uygulayan tek ülke Suudi Arabistan değil. Sevgililer Günü kutlamaları Endonezya, Malezya, Pakistan gibi bazı Müslüman ülkelerde yasaklanmış durumda.

2) Sinema

img_1827

Haram olduğu gerekçesiyle Suudi Arabistan’da sinema ve tiyatro yasak. Yaklaşık kırk sene önce ülkedeki din polisleri sinemalarda kadın erkeklerin bir araya gelip film izlemelerini, dine ve ahlaka aykırı hareketlerde bulunmalarını ispat edecek fotoğraflar çekmişler. Bu sebeple ülkede sinema yasağı uygulanmaya başlanmış. Suud kralı, böylelikle sinema ve tiyatrolarda meydana gelebilecek ahlak dışı hareketlerin önüne geçebileceğini düşünüyor. Ama insanlar bir şekilde bu yasağı çiğnemenin yolunu bulmuşlar. Özellikle yabancı uyrukluların tercih ettiği compound denilen belirli siteler var. Bu siteler genellikle belli bir aileye ait ve içeri girebilmek için içeride yaşayan birinin size izin vermesi gerekiyor. Bu tarz sitelerin bazılarında küçük sinema salonları mevcut. Özel mülke girdiğinden dışarıdan kimse müdahale edemiyor. Bu tür sitelere girme şansı yakalayamayan Suudlular soluğu Bahreyn Krallığı, Birleşik Arap Emirlikleri gibi diğer “daha eğlenceli” Arap ülkelerinde alıyor. İstatistiklere göre Suudlular her yıl en az bir milyar doları Bahreyn ve Dubai’de sinema izlemek için harcıyor.

2008 yılında Menahi adlı bir komedi filmi çekilmiş. Filmin yapımcısı çektiği filmi oynatmak için altı ay sonra izin alabilmiş. Riyad’daki 300 kişilik King Fahd Kültür Merkezi’nde gösterime girmiş. Kadınların ve 12 yaş altındaki erkeklerin izlemesi yasak olan filme o kadar çok rağbet olmuş ki günde 8 kez oynatılmış. (Ben filmi izlemediğim için hakkında yorum yapamayacağım.) Kısa bir süre sonra da vizyondan kaldırılmış.

2012 yılında da, senaristi ve yönetmeni kadın olan, Wadjda (Vecide) adlı film gizli olarak çekildi. Tamamı Suudi Arabistan’da çekilen ilk sinema filmi özelliğini taşıyan film Riyad’da yaşayan 11 yaşındaki Suudlu bir kızın yeşil bir bisiklete sahip olma hayallerini konu alıyor. Film birçok ödüle layık görüldü ama kendi ülkesinde vizyona giremedi. Son olarak da 2016 yılında vizyona girecek olan Barakah meets Barakah filmi gizli olarak çekildi. Ben bu filmi dört gözle bekliyorum. (Fragmanı için: Barakah meets Barakah- Fragmanı )

3) Namaz Vakti Her Mekanın Kapatılması

img_1817img_1816

Her ne kadar bir Müslüman olarak kulağıma hoş gelse de, ülkede beni en çok rahatsız eden durumlardan bir tanesiydi her namaz vakti bütün mekanların kapatılması. Neden? Çünkü ezandan en az 15 dakika önce çalışanlar her yeri kapatıyorlar ve namaz bittikten sonra da yaklaşık bir yarım saat sonra kapılar açılmaya başlıyor. Bu nedenle işimi bitirdiğim halde birçok yerde kilitli kaldım, ya da benzin istasyonunda bazen bir saat beklediğim oldu benzin alabilmek için. Bazen de yemek siparişi verip, namaz vaktine denk geldiği için bir saatten fazla beklediğim oldu. Bütün çalışanlar namaz kılsa durum belki de bu kadar rahatsız edici olmaz benim açımdan ama genellike namaz molası sigara molası gibi algılanıyor. Siz de içeride kilitli kaldığınızla ya da kapının önünde beklediğinizle kalıyorsunuz.

En son başıma gelen bir olayı paylaşmak istiyorum. Cidde’de bir mağazadan spor ayakkabı beğendim, ödemeyi yaptım ve mağazanın önünde bekleyen arabaya binerken ayakkabının numarasının yanlış olduğunu fark ettim. Tam o sırada orada çalışan Pakistanlı genç içerden kapıyı kilitledi. Ezana daha 10 dakikadan fazla vardı. Kilitli kapının ardından durumu açıklamaya çalıştım ama tabi ki kapıyı açmadı. İçeride çalışan biri Suudlu, iki tanesi Filipinli, iki tanesi de Pakistanlı beş tane çalışan vardı. Ben arabaya geri dönüp, 45 dakika boyunca içeride namaz kılmayıp, kasa yanında muhabbet eden üç kişinin kapıyı açmasını bekledim. Eğer Arabistan’da yaşıyorsanız her planınızı namaz vakitlerini 40 dakikan hesaplamanızı öneririm.

img_1822
Her namaz vaktinde, bütün mekanların kapatılması yerine, çalışanlar sıra sıra namazlarını kılıp gelebilirler. Bu duruma böyle bir çözüm getirilebilir. Ya da en azından her gün biri nöbette kalabilir. Ya da eczanelerde ve benzin istasyonlarında bu uygulanabilir.

4) Alkol ve Domuz Eti Ürünleri

Arabistan’a giden uçaklarda bile alkol servis edilmesi yasak. Alkol yasağına uymayan tek havayolu şirketi sanırım British Havayolları (benim rast geldiğim). Türk Hava Yolları uçakları Arabistan’a olan seferlerinde Sefer Duasını okuyup sonra hareket ediyorlar, bir de Kuran-ı Kerim hediye ediyorlar bazen.
Evet, ülkede alkol yasak ama özellikle yabancı uyrukluların yaşadığı bazı sitelerde insanlar bir araya gelip içiyorlarmış. Ben hiç rast gelmedim. Ama, girdiğim birkaç “ Modern” Suudlu ailenin evinin bir köşesinde bildiğimiz bar gibi dizayn edilmiş odalar gördüğüm doğrudur. Tanıdığım İngiliz bir aile de şarap ve biralarını kendilerinin yaptığını söylemişlerdi.

5) Ramazan Ayında Dışarıda Bir Şey Yenilip İçilmesi

img_18246) Müslüman Olmayanların Mekke ve Medine’ye Girmesi

img_1834

Kutsal olan bu iki şehire müslümanlar haricinde kimse giremez. Bu nedenle Mekke ve Medine’de yaşayanların ve çalışanların tamamı Müslümandır. Yol tabelalarında da “Muslims Only (Sadece Müslümanlar)” yazar Mekke ve Medine’nin yanında. Açıkcası ben bu durumun İslam’da yeri tam olarak ne bilmiyorum. Araştırmak lazım.

7) Diğer Dinlere Ait İbadethaneler
img_1819

Kendini İslam ülkesi olarak ilan eden Suudi Arabistan, İslam haricinde hiçbir dini kabul etmiyor. Müslüman olmayanların toplu olarak ibadet edebileceği ibadethaneler tamamen yasak. Cami haricinde hiçbir ibadethane yok ülkede. Ben Cidde’nin eski bir semti olan Balad’da gezinirken yıkıntı bir kiliseye rast geldiğimi zannettim. Gidip incelemeye fırsatım olmadı ben de Google’dan aradım. Gerçekten bu yıkıntı hakkında kilise olduğuna dair söylentiler var ama en güncel olanında Muhammed Ali Abdu diye birinin yıllar önce bu evi içinde yaşamak için yaptırdığı ve binanın içinde kiliseyi andıracak herhangi bir eşyanın bulunmadığı yazıyordu. Zaten kilise olduğu tesbit edilseydi ömrü o kadar uzun olmazdı diye tahmin ediyorum.

Suudi Arabistan’da diğer dinlere ait kutsal kitap basmak, dağıtmak da yasak. Ama müslüman olmayanların ibadetlerini kendi evinde,, kimseye göstermeden yapmasında bir sakınca yok.
Suudi Arabistan diğer dinlerin ciddi şekilde karşısında. Okul kitaplarında ve ilkokullarda çocuklara “Müslüman olmayan herkes öldürülmelidir.”şeklinde öğretiliyor. Bu nedenle İŞİD’e katılanların birçoğunun Suudlu olması beni şaşırtmıyor açıkcası. (Kendime not: Vahhabilik ve İŞİD’in benzerlikleri hakkında bir yazı yaz.)

Suudi Arabistan’daki garip yasaklar anlatmakla bitmez. Yazıma kaldığım yerden devam edeceğim bir gün.

Yazının ilk kısmına ulaşmak için : garip-yasaklarin-ulkesi-suudi-arabistan-kralligi-i/

About

View all posts by

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.